Rynek hutniczy w Polsce

Rynek hutniczy w Polsce

Rynek hutniczy w Polsce ma długą tradycję w sektorze przemysłu. W dominującej większości jest to rynek prywatny (ok. 97% firm) i opiera się na produkcji i obróbce stali. Według prognoz World Steel Association, do 2050 popyt na stal wzrośnie o 50%, jednak zmiany w obszarze biznesowym i prawnym sprawiły, że produkcja stali w Unii Europejskiej staje się nierentowna, co powoduje tzw. ucieczkę produkcji hutniczej.

Jak wskazują eksperci, rynek hutniczy w Polsce w znacznym stopniu jest zależny nie od popytu na rynku, ale od zewnętrznych warunków funkcjonowania, które nie są obecnie sprzyjające dla przedsiębiorstw. Po dwóch latach spadków zużycia wyrobów hutniczych, prognozowana jest względna poprawa i stabilizacja branży w 2021 roku.

Wartość i wielkość rynku hutniczego w Polsce

Zgodnie z warunkami uzgodnień z Komisją Europejską, zdolności produkcyjne hutnictwa w Polsce do listopada 2020 roku wynosiły 12,6 mln ton na rok. Od listopada ubiegłego roku jest to 10,6 mln ton, ze względu na wygaszenie części surowcowej w Krakowie. Wartość produkcji sprzedanej metali ma w polskim przemyśle udział na poziomie 5,9%.

Hutnictwo stanowi ważne ogniwo w recyklingu dla innych gałęzi przemysłu, wytwarzając rocznie 6,5 mln ton złomu. Jest to surowiec zdekarbonizowany, w którego odzyskiwanie Polska ma znaczący wkład. Rocznie Unia Europejska eksportuje ok. 20 mln ton złomu, z czego ok. 1,5-2 mln ton tego surowca jest eksportowana z Polski.

Niekwestionowanym liderem światowego rynku stali są Chiny, które są odpowiedzialne za 51% udziału w produkcji stali surowej. Polska jest na 20. miejscu wśród największych producentów stali na świecie (7,9 mln ton w 2020 roku), jednak ciągle ma niskie zużycie per capita (13 mln ton) w porównaniu do wielu krajów Unii Europejskiej i jest największym importerem stali netto w UE.

Według prezesa Hutniczej Izby Przemysłowo-Handlowej, dzięki stabilizacji w sektorach konsumujących stal (głównie przemyśle motoryzacyjnym i budowlanym), w 2021 roku zużycie powróci do stanu sprzed pandemii oraz końca 2019 roku i może wynieść nawet 16 mln ton rocznie.

Liderzy rynku hutniczego w Polsce

Według danych GUS, w Polsce działa 2200 przedsiębiorstw zajmujących się produkcją metali. Na początku 2021 roku zarejestrowanych zostało kolejnych 19 nowych podmiotów, w tym HUTMEN z kapitałem zakładowym 256 mln zł. Sytuację rynkową przedsiębiorstw hutniczych w Polsce na bieżąco monitoruje Hutnicza Izba Przemysłowo-Handlowa – HIPH.

Swoje aktywa w Polsce ma również największy producent stali surowej na świecie – ArcelorMittal, skupiający ok. 70% krajowego potencjału produkcyjnego, w skład którego wchodzą oddziały w Dąbrowie Górniczej, Chorzowie, Sosnowcu, Świętochłowicach, Zdzieszowicach i Krakowie. Dwa lata temu koncern ten podjął decyzję o czasowym wyłączeniu części surowcowej w oddziale krakowskim. Wielki piec planowano ponownie uruchomić w drugiej połowie marca 2020 roku, jednak w obliczu pandemii COVID-19 najpierw odłożono to w czasie, a w październiku koncern poinformował o definitywnym zamknięciu. Tym samym Polska nieodwracalnie straciła 2 mln ton mocy produkcyjnej. Aby zrekompensować straty organizacyjne, spółka zainwestowała w krakowską część przetwórczą, przez modernizację linii wytrawiania w walcowni zimnej.

Aspekty ekologiczno-prawne w hutnictwie

Wiele zmian wdrażanych na rynku hutniczym wynika z przepisów, które zostały wprowadzone celem osiągnięcia neutralności klimatycznej. Mimo głębokiej restrukturyzacji techniczno-technologicznej w pierwszej dekadzie XXI wieku, przemysł hutniczy wciąż jest jednym z trzech najbardziej energochłonnych przemysłów w przetwórstwie – zaledwie 1 teradżul na rok zużycia końcowego energii pochodzi ze źródeł odnawialnych (biopaliw stałych).

Wyższe ceny energii elektrycznej oraz praw do emisji dwutlenku węgla (EU ETS), a także brak skutecznych środków ochrony europejskiego rynku sprawiają, że polskie przedsiębiorstwa hutnicze stają się niekonkurencyjne względem producentów z krajów trzecich. Aby powrócić na szeroki rynek, konieczne są kosztowne inwestycje w dekarbonizację i próba wprowadzenia na masową skalę certyfikowanej produkcji “zielonej stali”.

W lutym 2021 roku Ministerstwo Rozwoju Pracy i Technologii opublikowało “Białą Księgę Rozwoju Przemysłu” z propozycjami rozwiązań problemów zaobserwowanych w przemyśle. Obszerny dział zajęły w niej rozważania na temat hutnictwa. Przedstawiono w nim pomysły na zmiany takie jak:

  • nowelizacja przepisów ustawy o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych,
  • wprowadzenie rozwiązań ustawowych i działań obniżających ceny hurtowe energii elektrycznej,
  • utrzymanie ulg od opłat regulacyjnych oraz rozszerzenie katalogu opłat, dla których możliwe jest dopuszczenie ulg,
  • wyznaczenie racjonalnych benchmarków i wspieranie redukcji emisji CO2 z uwzględnieniem zachowania konkurencyjności przemysłu względem krajów spoza UE,
  • uwzględnienie w Krajowym Planie Odbudowy potencjalnych inwestycji sektora hutnictwa.

Chcesz lepiej poznać swoją branżę – wartość rynku, trendy i potencjał?

Zapytaj o analizę rynku lub analizę konkurencji dostosowaną do potrzeb Twojej firmy!

Autor: Kamila Nowak

Źródła:

Wartość produkcji sprzedanej wyrobów przemysłowych, GUS.

Zmiany strukturalne grup podmiotów gospodarki narodowej w rejestrze REGON, GUS.

Rocznik statystyczny przemysłu, GUS.

Bilanse energii w sekcji “Przetwórstwo przemysłowe”, GUS.

Energia 2020, GUS.

Biała Księga Rozwoju Przemysłu, Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii.

Hutnicza Izba Przemysłowo-Handlowa, www.hiph.org.

World Steel Association, www.worldsteel.org.

Monitoring branżowy – Analiza rynku stali.

Te technologie mogą całkowicie zmienić świat – energetyka.

ArcelorMittal Poland zakończył inwestycję na linii wytrawiania w krakowskiej walcowni zimnej.

ArcelorMittal Poland na stałe zamknie część surowcową krakowskiej huty.