Analiza rynku usług laboratoryjnych w Polsce
Analiza rynku usług laboratoryjnych w Polsce wykazała, że w dłuższej perspektywie branża będzie się rozwijać. Liczba medycznych laboratoriów diagnostycznych w Polsce rośnie, a 60% laboratoriów analitycznych to laboratoria prywatne. Coraz powszechniejszy jest outsourcing, czyli zlecanie całości lub części badań laboratorium zewnętrznemu.
Potrzebujesz gotowych danych o rynku? Zobacz raporty w Skanie Rynku.
Zobacz katalog skanów rynkuLiczba medycznych laboratoriów diagnostycznych jedno- i wielospecjalistycznych w Polsce rośnie. Według Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych jest ich obecnie w Polsce 2734. Najwięcej znajduje się w województwie mazowieckim (435), a najmniej w lubuskim (56). Rynek usług laboratoryjnych jest zdominowany przez małe i średnie pracownie diagnostyczne. Dane Centralnego Ośrodka Badania Jakości w Diagnostyce Laboratoryjnej z 2017 r. podają, że 26% laboratoriów to zakłady małe (1–3 pracowników fachowych), 65% zakłady średnie (4–24 pracowników fachowych), 9% zakłady duże (powyżej 25 pracowników fachowych). Na 10 tys. mieszkańców przypadają średnio 3 laboratoria.
| Wielkość laboratorium | Udział (%) |
|---|---|
| zakłady małe (1–3 pracowników fachowych) | 26 |
| zakłady średnie (4–24 pracowników fachowych) | 65 |
| zakłady duże (powyżej 25 pracowników fachowych) | 9 |
W 2019 r. prawo wykonywania zawodu posiadało ponad 16 tys. diagnostów laboratoryjnych. Natomiast w porównaniu z rokiem poprzednim odnotowany został wzrost liczby uprawnionych do wykonywania tego zawodu (wzrost o 2,2 %). W placówkach ochrony zdrowia NFZ na koniec 2019 r. pracowało 10446 diagnostów laboratoryjnych. W Polsce zawód ten jest jednym z najsilniej sfeminizowanych zawodów, podobnie jak zawody położnych, pielęgniarek oraz farmaceutów.
Według raportu PMR z 2020 r. wartość rynku usług diagnostyki laboratoryjnej w Polsce wyniosła w 2019 r. blisko 7 mld zł (segment publiczny i prywatny łącznie), co stanowiło wzrost około 5% rok do roku.
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Liczba medycznych laboratoriów diagnostycznych | 2734 |
| Laboratoria w województwie mazowieckim (najwięcej) | 435 |
| Laboratoria w województwie lubuskim (najmniej) | 56 |
| Średnia liczba laboratoriów na 10 tys. mieszkańców | 3 |
| Udział laboratoriów prywatnych wśród laboratoriów analitycznych | 60% |
| Diagności laboratoryjni z prawem wykonywania zawodu, 2019 | ponad 16 tys. |
| Diagności laboratoryjni w placówkach NFZ, koniec 2019 | 10446 |
| Wartość rynku usług diagnostyki laboratoryjnej, 2019 | blisko 7 mld zł |
| Wzrost wartości rynku r/r, 2019 | około 5% |
01
Ile Polska wydaje na badania laboratoryjne na mieszkańca?
Według danych EDMA Polska wydaje na badania laboratoryjne 8 euro rocznie na obywatela, co daje jej siódme miejsce od końca w Europie, przy średniej europejskiej około 20 euro.
Trudno oszacować liczbę badań diagnostycznych wykonywanych w Polsce, a tym samym porównać ją z liczbami w innych krajach, ponieważ nie istnieją żadne statystyki na ten temat. Jak podaje Maciej Szmitkowski, „Jedyną informacją są dane Europejskiego Zrzeszenia Producentów Materiałów do Diagnostyki in vitro (European Diagnostic Manufacturers Association, EDMA), według którego znajdujemy się w Europie na siódmym miejscu od końca, wydając na badania laboratoryjne jednego obywatela kwotę 8 euro rocznie. Przeganiają nas w tym względzie Litwa, Łotwa, Estonia czy Słowacja, nie mówiąc o Czechach, które wydają na diagnostykę ponad 14 euro na osobę. Europejska wartość średnia to około 20 euro, a najlepsi wydają aż 45 euro (Szwajcaria)”.
| Kraj / poziom | Wydatki na osobę (euro) |
|---|---|
| Polska | 8 |
| Czechy | ponad 14 |
| średnia europejska | około 20 |
| Szwajcaria (najwyższe) | 45 |
02
Jak COVID-19 wpłynął na rynek usług laboratoryjnych w Polsce?
Według PMR pandemia miała zmniejszyć liczbę badań m.in. przez przejście placówek ambulatoryjnych na telemedycynę, a testy na COVID-19 przeprowadzało zaledwie 309 z 2734 laboratoriów (stan na 2.04.2021 r.).
Czasy pandemii COVID-19 to trudny okres dla całej gospodarki. Pandemia wpłynęła także na rynek usług laboratoryjnych. Już po pierwszym kwartale 2020 r. w raporcie PMR przewidywano, że „liczba wykonywanych badań zmniejszy się m.in. ze względu na przejście placówek ambulatoryjnych w tryb telemedycyny, wstrzymanie przyjęć planowych w szpitalach czy też wstrzymanie przez niektóre laboratoria wykonywania badań komercyjnych”. Nawet przeprowadzanie testów diagnostycznych w kierunku koronawirusa nie równoważy negatywnych skutków pandemii dla rynku diagnostyki laboratoryjnej. Spośród 2734 medycznych laboratoriów diagnostycznych testy na COVID-19 przeprowadza zaledwie 309 (stan na 2.04.2021 r. wg danych Ministerstwa Zdrowia).
Jednak przewiduje się, że w długofalowej perspektywie zapotrzebowanie na usługi diagnostyczne znacząco wzrośnie. Wpływ na to będzie mieć rosnąca świadomość społeczeństwa co do ogromnej roli badań diagnostycznych zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu wszelkich chorób (także wirusowych czy cywilizacyjnych).
W opinii przedstawicieli Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych jest to jednak nadal segment niedofinansowany, co widać szczególnie w obszarze kadr i organizacji laboratoriów w Polsce (braki kadrowe i niskie wynagrodzenia). Eksperci zwracają także uwagę na deficyt nowoczesnej diagnostyki mikrobiologicznej oraz słabe wyposażenie laboratoriów z obszaru biologii molekularnej.
03
Jak popularny jest outsourcing diagnostyki laboratoryjnej w Polsce?
Według analizy PMR z 2018 r. w ponad 200 szpitalach w Polsce laboratorium prowadziła firma zewnętrzna, a laboratoria prywatne stanowiły 60% laboratoriów analitycznych.
Od kilku lat występuje trend spadkowy udziału laboratoriów publicznych w całkowitej liczbie laboratoriów. Z analizy przeprowadzonej przez PMR w 2018 r. wynika, że 60% laboratoriów analitycznych w Polsce stanowią laboratoria prywatne. Eksperci twierdzą, że podział własnościowy laboratoriów ciągle się zmienia, ponieważ laboratoria przejmowane są przez kapitał prywatny, szczególnie przez kapitał zagraniczny, który w 2017 r. posiadał w lecznictwie otwartym ok. 50% laboratoriów, a w szpitalach 25%.
Coraz częściej szpitale przekazują obsługę diagnostyki laboratoryjnej podmiotom zewnętrznym. Jak wynika z analizy PMR z 2018 r., w ponad 200 szpitalach w Polsce laboratorium prowadziła firma zewnętrzna. „Outsourcing jest zjawiskiem bardziej powszechnym wśród szpitali niepublicznych niż publicznych. Spośród szpitali posiadających laboratorium około 40% szpitali niepublicznych posiada laboratorium prowadzone na zasadzie outsourcingu. Z analizy PMR wynika ponadto, że outsourcing jest najbardziej popularny w grupie szpitali posiadających 101-250 łóżek”.
Źródła:
Gotowe raporty o rynkach w PDF
W Skanie Rynku by MarketHub znajdziesz gotowe raporty w PDF o wybranych rynkach: wielkość rynku, najważniejsi gracze, trendy i źródła danych. Jeśli nie ma tam Twojego rynku, przygotujemy pogłębioną analizę rynku.
Chcesz wykorzystać ten przegląd?
Możesz cytować dane z podaniem źródła, a w miarę możliwości także z linkiem do naszej strony. Użyj takiego podpisu:
Źródło: MarketHub, „Analiza rynku usług laboratoryjnych w Polsce”, markethub.pl, 04.2021
Powiązane przeglądy rynku
Cały katalogNowe wydanie co poniedziałek
Praktyczne metody researchu i nowe przeglądy rynków. Bez reklam, wypisujesz się jednym kliknięciem. Zobacz, co znajdziesz w newsletterze