Analiza rynku mleka i przetworów mlecznych
Statystyczny Polak spożywa rocznie ponad 220 litrów produktów mlecznych. Wśród najważniejszych produktów z tego sektora, obok mleka, są m.in. sery, twarogi, śmietana, jogurty i masło. Mleko i wyroby mlekopochodne to podstawowe produkty żywnościowe i strategiczna część handlu artykułami spożywczymi. Jak branża mleczarska radzi sobie z obecnymi wyzwaniami?
Aktualnie Polska jest w pierwszej trójce największych producentów mleka i śmietany w Unii Europejskiej, za Niemcami i Francją. Należymy również do czołówki światowych producentów serów i twarogów, przed nami są tylko USA, Niemcy, Francja, Włochy i Niderlandy. Według GUS wartość polskiej produkcji sprzedanych wyrobów mleczarskich w 2021 r. wyniosła 37 194 895,8, z czego mleko i przetwory mleczne to 35 286 323,8 (w tys. zł). Głównymi wyrobami tego sektora spożywczego są sery twarogowe (51% udziału) oraz sery podpuszczkowe dojrzewające (37%).
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| wartość produkcji sprzedanej wyrobów mleczarskich (tys. zł) | 37 194 895,8 |
| w tym mleko i przetwory mleczne (tys. zł) | 35 286 323,8 |
| udział serów twarogowych (%) | 51 |
| udział serów podpuszczkowych dojrzewających (%) | 37 |
Podobnie jak w innych gałęziach przemysłu spożywczego, rynek mleka i wyrobów mlecznych także reaguje na aktualną sytuację geopolityczną. Wyraźnie jest to widoczne m.in. w statystykach cenowych, ponieważ od początku br. ceny skupu mleka w Polsce dynamicznie rosły. Jak podaje Zintegrowany System Rolniczej Informacji Rynkowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na początku września br. cena sprzedaży netto mleka spożywczego UHT (3,2% tłuszczu) wyniosła średnio 3,17 zł/kg. Jest to o 2% więcej niż miesiąc wcześniej oraz o 42,5% więcej niż w analogicznym okresie roku 2021. Jednocześnie analitycy z PKO BP oszacowali, iż zysk branży przetwórstwa mleka w pierwszej połowie 2022 r. zwiększył się 3,6-krotnie w relacji rocznej. Największą dynamikę cen zaobserwowano w przypadku masła, tutaj wzrost cen wyniósł ponad 58% w stosunku do roku poprzedniego oraz odtłuszczonego mleka w proszku – 56%.
| Produkt | Wzrost cen r/r (%) |
|---|---|
| mleko spożywcze UHT (3,2% tłuszczu), początek września | 42,5 |
| masło | ponad 58 |
| odtłuszczone mleko w proszku | 56 |
Kto jest liderem rynku mleczarskiego w Polsce?
W czołówce polskich producentów wyrobów mleczarskich znajdują się kolejno: Grupa Mlekovita (będąca również liderem tej branży w całej Europie Środkowo-Wschodniej), Grupa Polmlek, Mlekpol SM, Piątnica OSM oraz Łowicz OSM. W ofercie polskich producentów nie brakuje produktów, które cechuje gwarantowany, niezmienny smak oraz jakość. Do rejestru Chronionych Nazw Pochodzenia i Chronionych Oznaczeń Geograficznych zostały wpisane: Bryndza podhalańska, Oscypek, Redykołka, Wielkopolski ser smażony, Ser koryciński swojski.
Jak polski rynek mleczarski wypada na tle Unii Europejskiej?
W lipcu 2022 polscy producenci wyprodukowali o 5,8% więcej surowego mleka niż w analogicznym miesiącu poprzedniego roku, co stanowi największy wzrost produkcji wśród wszystkich państw unijnych. Jednocześnie analitycy wskazują, iż na skutek rosnących cen wartość polskiego eksportu produktów mleczarskich coraz szybciej rośnie. W drugim kwartale br. eksport zwiększył się o 50 proc. r/r wobec +41 proc. r/r w I kwartale 2022 r. Najszybsze tempo utrzymuje się w przypadku polskiego eksportu masła (+48% r/r w drugim kwartale 2022 i +63% w pierwszym kwartale 2022).
| Eksport | I kwartał 2022 (% r/r) | II kwartał 2022 (% r/r) |
|---|---|---|
| produkty mleczarskie ogółem | +41 | +50 |
| masło | +63 | +48 |
Głównymi kierunkami eksportu produktów mlecznych z Polski w 2021 r. były kraje: Niemcy (19% wartości), Czechy (7%), Włochy (5%), Niderlandy (5%), Wielka Brytania (5%), Chiny (5%) i Algieria (4%).
Pokaż dane z wykresu w tabeli
| Kraj | Udział w wartości eksportu (%) |
|---|---|
| Niemcy | 19 |
| Czechy | 7 |
| Włochy | 5 |
| Niderlandy | 5 |
| Wielka Brytania | 5 |
Jakie zagrożenia stoją przed rynkiem mleka w Polsce?
Główne zagrożenia to rosyjska agresja na Ukrainę, do której w 2021 roku trafiło 11% polskiego eksportu serów i twarogów, rosnąca inflacja oraz rosnące koszty energii.
Aktualna sytuacja rynkowa polskiego przetwórstwa mlecznego nie jest jednak wolna od zagrożeń, ponieważ istnieje wiele czynników, które mogą ją zakłócić. Jednym z nich jest rosyjska agresja na Ukrainę, która z pewnością ograniczy tempo sprzedaży. Ukraina jest dla Polski ważnym partnerem handlowym, ponieważ 11% naszego eksportu serów i twarogów w 2021 r. odbyło się właśnie w tym kierunku. Wśród innych czynników mających wpływ na rynek mleka wymienia się również stale rosnącą inflację (która może oddziaływać na spadek spożycia produktów mleczarskich) oraz zwiększające się koszty nośników energii, gazu i energii elektrycznej. Natomiast, jak podaje prezes Związku Polskich Przetwórców Mleka, Marcin Hydzik, w przypadku ograniczenia dostaw energii do zakładów trwającego dłużej niż 2–3 dni, istnieje duże ryzyko wystąpienia poważnej sytuacji kryzysowej.
Jakie trendy kształtują rynek mleka w Polsce?
Producenci odpowiadają na zmieniające się oczekiwania konsumentów m.in. „czystą etykietą”, nowymi smakami, liniami produktów o obniżonej alergiczności i działaniami proekologicznymi.
Producenci branży mleczarskiej odpowiadają na potrzeby konsumentów. Powszechnie uważa się, iż zawirowania gospodarcze czy polityczne nie staną się dla rynku przetworów mlecznych poważnym zagrożeniem, ze względu na jego stabilną pozycję wśród produktów spożywczych. Jest ona ugruntowana przekonaniem konsumentów o tym, że przetwory mleczne pomagają zapobiegać wielu chorobom, zwiększają odporność, mają działanie probiotyczne, jak również odgrywają bardzo ważną rolę w profilaktyce wielu chorób. Mimo to, podobnie jak w niemal każdej dziedzinie naszego życia, również tutaj zmieniają się niektóre preferencje i oczekiwania konsumentów. Jak reagują na nie producenci?
1. Umieszczają na swoich produktach symbol niebieskiej kropli z białym listkiem, oznaczający „Czystą etykietę”. Klienci coraz częściej zwracają uwagę na listę składników i wartości odżywczych, kraj pochodzenia produktu oraz proces produkcji. 2. Stale urozmaicają szeroką gamę smaków wśród swoich produktów, np. serków do smarowania, jogurtów, deserów, a nawet mleka. 3. Tworzą linie produktów o obniżonej alergiczności. 4. Wykazują proekologiczne działanie, zarówno poprzez sposób pozyskiwania surowca, jak i opakowań, odpowiadając tym samym na potrzeby konsumentów stawiających na żywność naturalną. 5. Coraz częściej umieszczają na opakowaniach różnego typu symbole posiadanych certyfikatów i zaświadczeń, zwracające uwagę na ich pozytywny wkład w ochronę środowiska i zmniejszenie śladu węglowego.
Autor: Barbara Wargocka
Źródła:
Gotowe raporty o rynkach w PDF
W Skanie Rynku by MarketHub znajdziesz gotowe raporty w PDF o wybranych rynkach: wielkość rynku, najważniejsi gracze, trendy i źródła danych. Jeśli nie ma tam Twojego rynku, przygotujemy pogłębioną analizę rynku.
Powiązane przeglądy rynku
Cały katalogNowe wydanie co poniedziałek
Praktyczne metody researchu i nowe przeglądy rynków. Bez reklam, wypisujesz się jednym kliknięciem. Zobacz, co znajdziesz w newsletterze